قوانین حاکم بر ازدواج ایرانیان مقیم خارج

قوانین مربوط به ازدواج ایرانیان مقیم خارج از کشور

ایرانیان مقیم خارج از کشور از نظر ازدواج تابع قوانین ایران هستند. یعنی از نظر اصل ازدواج باید از قانون جمهوری اسلامی ایران تبعیت کنند. اما با توجه به تشریفات تنظیم سند ازدواج تابع کشور محل تنظیم سند می باشند. به عنوان مثال، اگر دختر و پسر ایرانی قصد ازدواج در ایتالیا را داشته باشند، باید مقررات مربوط به ازدواج در قانون مدنی ایران را رعایت کنند. فرضاً اگر دختر باکره باشد باید اذن پدر باشد یا برای ازدواج شرط است که طرفین به سن بلوغ رسیده باشند. اما نحوه تهیه سند بستگی به کشوری دارد که ازدواج آنها در آن ثبت شده است. پرسش و پاسخ متداول ازدواج ایرانیان مقیم خارج از کشور.

سوال حقوقی:

موضوع اصلی در اینجا این است که آیا دو ایرانی که قصد ازدواج در خارج از کشور را دارند باید به مأموران کنسولی یا نمایندگان سیاسی سفارت جمهوری اسلامی ایران مراجعه کنند؟

پاسخ: ایرانیان مقیم خارج از کشور می توانند برای ازدواج یا ثبت آن به مقامات کنسولی ایران مراجعه کنند، اما از نظر قانونی الزامی به این امر ندارند.

سوال حقوقی:

اگر یکی مرد یا زن ایرانی و دیگری خارجی باشد. مثلاً اگر زن ایرانی و مرد ایتالیایی باشد. باز هم آیا کنسولگری ایران در ایتالیا اختیار انعقاد قرارداد برای ثبت ازدواج را دارد؟

پاسخ: خیر، کنسولگری ایران زمانی مجاز به این کار است که طرفین ازدواج ایرانی باشند.

سوال حقوقی:

اگر زن ایرانی بخواهد با غیر ایرانی ازدواج کند. آیا مانعی برای ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی وجود دارد؟

جواب: 1- اگر مرد خارجی غیر مسلمان باشد زن مسلمان ایرانی نمی تواند با او ازدواج کند. همانطور که می دانیم ازدواج زن مسلمان با غیر مسلمان در قانون ما ممنوع است.

2- اگر مرد غیر مسلمان ایرانی باشد زن ایرانی مسلمان نمی تواند با او ازدواج کند. زیرا ازدواج زن مسلمان با غیر مسلمان (چه مرد ایرانی و چه خارجی) حرام است.

3- در صورتی که مرد خارجی مسلمان باشد ازدواج زن ایرانی با او با اجازه مخصوص از دولت جمهوری اسلامی ایران به تعویق می افتد.

4- زن ایرانی حتی اگر از اقلیت دینی (غیر مسلمان) باشد، باز هم برای ازدواج با مرد خارجی باید از دولت اجازه خاص بگیرد.

سوال حقوقی:

آیا مرد مسلمان ایرانی می تواند با زن غیر مسلمان خارجی ازدواج کند؟

پاسخ: بله؛ منعی در این زمینه وجود ندارد. البته دولت جمهوری اسلامی ایران می تواند ازدواج برخی از مقامات و دانشجویان دولتی (مانند کارمندان وزارت امور خارجه) با زنی که تبعه خارجی است را با مجوز خاص به تعویق بیندازد.

سوال حقوقی:

اگر زن ایرانی با مرد خارجی و غیر مسلمان در خارج از کشور ازدواج کند یا بدون اجازه دولت با مرد خارجی و مسلمان ازدواج کند، آیا ازدواج آنها طبق قوانین ایران صحیح است؟

پاسخ: همانطور که در پاسخ سؤالات قبل گفتیم، به طور کلی ازدواج زن مسلمان ایرانی با غیر مسلمان (حتی اگر مرد ایرانی باشد) باطل است و چنین ازدواجی اثر شرعی ندارد. اگر مرد اجنبی مسلمان باشد، چون برای چنین ازدواجی مجوز خاصی از دولت ایران لازم بود، باز هم اثری در این ازدواج وجود ندارد. حتی اگر عقد از نظر شرعی صحیح باشد.

به این معنا، اگر سند ازدواج در خارج از کشور تنظیم شود، در ایران به رسمیت شناخته نمی شود و قابل اجرا نخواهد بود. مثلاً طبق سند ازدواج مذکور فرزندان حاصل از این ازدواج وارث شناخته نمی شوند.