آثار و نتایج تقسیم اموال به منقول و غیر منقول

مال چیزی است که ارزش اقتصادی و منفعت عقلایی دارد و قابل واگذاری است. اموال از نظر قابلیت حمل به اموال منقول و غیرمنقول تقسیم می شود. مال غیرمنقول چیزی است که اعم از محل آن، اعم از ذاتی یا با فعل انسان، قابل انتقال از مکانی به مکان دیگر نباشد، به نحوی که انتقال آن مستلزم از بین رفتن یا نقص خود مال یا محل آن باشد. اجسام قابل جابجایی از مکانی به مکان دیگر اثرات تقسیم اموال به منقول و غیر منقول

در مورد آثار و نتایج تقسیم مال به منقول و غیر منقول باید گفت که تشخیص نوع مال منقول و غیرمنقول در قوانین ما بسیار مهم است و آثار فراوانی دارد که به مهم ترین آنها اشاره می شود:

1- اتباع خارجی نمی توانند آزادانه در ایران دارای اموال غیرمنقول باشند و طبق معاهدات فقط برای سکونت یا شغل و صنعت مجاز به تملک و تملک اموال غیرمنقول هستند. در حالی که برای اموال منقول چنین محدودیتی وجود ندارد.

2- نقل و انتقال اموال غیرمنقول باید با سند رسمی انجام شود ولی در مورد اموال منقول نیازی به تنظیم سند رسمی نیست. همچنین قیم نمی تواند بدون اذن دادستان مال غیر منقول را علیه خود بفروشد یا رهن کند.

3- استفاده از حق شفاعت برای اموال غیرمنقول محفوظ است.

4- با تعیین دادگاه صالح، خواهان باید دعوی مربوط به اموال غیرمنقول را در محل وقوع مال غیر منقول اقامه نماید.

5- توقیف اموال منقول و غیر منقول متفاوت است. مثلاً برای توقیف اموال غیرمنقولی که در سازمان ثبت اسناد و املاک به ثبت رسیده است باید به اداره ثبت محلی محل وقوع اموال غیرمنقول مراجعه کرد.

6- هزینه دادرسی در خصوص اموال غیرمنقول بر اساس ارزش معاملاتی ملک در هر منطقه می باشد که توسط کارشناس محاسبه شده است.

7- معاملات ملکی تجاری نیست

8- حق ارتفاق مختص اموال غیرمنقول است. ارتفاق حقی است برای صاحب ملکی در ملک دیگر

 

 

امکان اعمال حق شفاعت از ویژگی های اموال غیرمنقول است

در علم حقوق ایران و نیز در فقه، حق شفاعت به این معناست که هرگاه مال غیر منقول قابل تقسیم بین دو نفر مشاع باشد و یکی از دو شریک سهم خود را به قصد فروش به شخص ثالث بفروشد. در این صورت برای شریک حق شفاعت ایجاد می شود.

 شریک می تواند مبلغی را که شخص ثالث به شریک خود داده است به او بدهد و مالک سهم و حقوق او باشد. صاحب این حق شفیع نام دارد.

دادگاهی که مال غیر منقول در آن واقع است صلاحیت رسیدگی به دعاوی راجع به اموال غیرمنقول را دارد. در سایر دعاوی، دعوا باید در دادگاه محل اقامت خوانده اقامه شود.

طبق بند یک ماده 2 قانون تجارت، فقط خرید و فروش اموال منقول یک عمل تجاری است و شخصی که به اموال غیرمنقول می پردازد هر چقدر هم که معاملاتش منفعت داشته باشد، تاجر محسوب نمی شود.

زن به طور کلی از اموال منقول ارث می برد، اما سهم او در اموال غیرمنقول بسیار محدود است. چون نه تنها از زمین و مزرعه محروم است، بلکه نمی تواند همان ابنیه و درختان را نیز به عنوان ارث در اختیار داشته باشد و باید بهای ثمن یا ربع بناها و درختان را از سایر ورثه مطالبه کند. اما تا زمانی که این قیمت پرداخت نشده است، زن نسبت به آن مال حق عینی دارد و بر سایر طلبکاران اولویت دارد. اسناد قانونی در مورد تقسیم اموال به منقول و غیر منقول.

ماده 12 مواد قانون مدنی

مال غیرمنقول چیزی است که از جایی به جای دیگر قابل انتقال نباشد اعم از اینکه استقرار آن ذاتی باشد یا در اثر عمل انسان به نحوی که نقل و انتقال آن مستلزم خسارت یا نقص خود مال یا محل آن باشد.

ماده 13 مواد قانون مدنی

زمین ها، ساختمان ها، آسیا و هر چیزی که به ساختمان اختصاص داده شده و به طور سنتی بخشی از ساختمان محسوب می شود، غیر منقول است، همچنین لوله هایی که برای جریان آب یا اهداف دیگر در زمین یا ساختمان گذاشته می شوند.

ماده 14 مواد قانون مدنی

آینه و پرده و تابلو و مجسمه و مانند آن در صورتی که در ساختمان یا زمین به گونه ای استعمال شود که برداشتن آن موجب خرابی یا خرابی آن یا محل آن شود، غیر منقول است.

ماده 15 مواد قانون مدنی

میوه و نتیجه مادامی که چیده نشده یا چیده نشده است غیر منقول است، اگر قسمتی از آن چیده یا برداشت شده باشد فقط آن قسمت منقول است.

ماده 16 مواد قانون مدنی

درختان مطلق و شاخه ها و نهال ها و قلمه های آنها تا زمانی که قطع و یا کنده نشده باشند غیر منقول است.

ماده 17 مواد قانون مدنی

حیوانات و اشیایی که مالک آنها را اختصاص داده استخورده شده برای زراعت از قبیل گاو، گاومیش، ماشین، ادوات و ادوات کشاورزی، تخم مرغ و غیره از نظر صلاحیت محاکم و مصادره اموال، ملک محسوب می شود و می باشد. مال غیر منقول در حکم و نیز پمپ یا گاو یا حیوان دیگری است که برای آبیاری زراعت یا خانه و باغ اختصاص یافته است.