پنجشنبه ۰۶ مرداد ۰۱ | ۱۴:۴۹ ۲۱ بازديد
ماده 607 قانون مدنی عقد ودیعه را چنین تعریف می کند: «ودیعه عقدی است که به موجب آن شخصی مال خود را به دیگری می سپارد تا آن را مجاناً نگه دارد...».
تعریف سپرده، انواع و مصادیق آن
1- ودیعه عقدی است و دارای دو طرف است که ودیعه گذار را سپرده گذار و ودیعه گذار را سپرده گذار یا امین می گویند.
2- ودیعه قراردادی یکی از عقود معین است و مانند سایر عقود معین باید دارای شرایط اساسی ماده 190 قانون مدنی باشد یعنی قصد و رضای طرفین، اهلیت طرفین، قطعیت موضوع و مشروعیت جهت اگر ذکر شود.
3- عقد سپرده مستلزم درخواست سپرده گذار (سپرده گذار) و قبول سپرده گذار (سپرده گذار) است. ماده 608 قانون مدنی در این باره صریح است و می گوید: «در ودیعه، قبول امین لازم است؛ هر چند فعل باشد.
4- قیمومیت ودیعه گذار در عقد ودیعه آزاد است و در صورت دریافت حق امین، دیگر عقد ودیعه نیست، بلکه اجاره است. و متولی که حقوق می گیرد، حقوق بگیر می گویند.
نوع سپرده:
طبق ماده 611 قانون مدنی «ودیعه قراردادی جایز است». بنابراین هر یک از سپرده گذار و سپرده گذار هر زمان که بخواهد می تواند آن را از بین ببرد. همچنین ودیعه قراردادی عهدی است که به موجب آن سپرده گذار متعهد می شود مال امانی را حفظ و در موعد مقرر به سپرده گذار برگرداند.
نمونه هایی از سپرده گذاری:
1- واگذاری مال به همسایه در سفر از مصادیق ودیعه است هر چند عنوان عقد ودیعه را ذکر نکرده باشند.
2- انبار اسلحه و موبایل و ... که به نگهبان برخی از دفاتر تحویل داده می شود.
3- نگهداری کفش در مساجد.
4- همچنین در برخی موارد برخی از ادارات برای نگهداری وسایل اقدام به تهیه صندوق امانات نموده اند که تابع قوانین و مقررات مربوط به سپرده گذاری می باشد.
صلاحیت طرفین قرارداد سپرده:
ماده ۶۱۰ قانون مدنی میگوید: «در ودیعه، طرفین باید اهلیت معامله داشته باشند، اگر کسی از دیگری که اهل معامله نیست ودیعه بگیرد، باید آن را به ولی خود بدهد و در صورت ناقص باشد یا در دست او گم شود، ضامن است.
برای صحت قرارداد ودیعه، طرفین قرارداد باید اهلیت قانونی داشته باشند. یعنی عاقل، بالغ و بالغ بودن. در غیر این صورت قرارداد ودیعه به دلیل کمبود ظرفیت باطل است.
بنابراین اگر ورشکسته وجه را واریز کند این عقد صحیح نیست و قرض گیرنده تا زمانی که آن را به ولی یا قیم معسر مسترد نکند ضامن مال خواهد بود.
این در حالی است که اگر شخصی که اهلیت قانونی دارد مال خود را به عنوان ودیعه به مهجور بگذارد، عقد منعقد نمی شود و اگر قرض گیرنده صغیر، عاقل یا مجنون باشد، ضامن عیب و نقص نخواهد بود. از دست دادن اموال؛ چون خود وام دهنده این کار را کرده است.
طبق ماده ۱۲۱۵ قانون مدنی «کسی که مالی را در تصرف صغیر مجنون یا مجنون بدهد، صغیر یا مجنون ضامن ضرر یا تلف آن مال نخواهد بود».
اما اگر صغیر یا حسابرس یا سفیه باشد باید مال را به صاحبش برگرداند; زیرا قرارداد منعقد نمی شود و موظف به داشتن قوای پاک و عقلایی هستند.
مالکیت سپرده گذار:
لازم نیست سپرده گذار مالک پولی باشد که می گذارد.
طبق ماده 609 قانون مدنی «کسی می تواند وجهی را به ودیعه بگذارد که مالک یا نماینده مالک باشد یا صریحاً یا ضمناً از طرف مالک مجاز باشد».
بنابراین مستأجری که برای انجام عملی مال دیگری را در دست دارد می تواند با اذن مالک آن را تودیع کند.
تعهدات سپرده گذار یا امین:
1- حفاظت از اموال امانی; همانطور که تجویز شده است. در غیر این صورت باید طبق قرارداد عمل کند وگرنه ضامن است.
2- عدم استفاده از اموال امانی; زیرا مال برای حفاظت در مقابل او قرار می گیرد مگر اینکه صریحاً یا ضمناً اجازه استفاده از آن را داشته باشد. در غیر این صورت اگر اذن نداشته باشد و از آن استفاده کرده باشد ضامن است.
3- رد مال امانی; امین باید همان مقدار پولی را که دریافت کرده رد کند. بدون تغییر. مگر اینکه عین مال به قهراً از او گرفته شده یا تلف شده باشد که در این صورت جایگزین یا معادل یا قیمتی پرداخت می شود.
4- ضمان امین در صورتی است که مال توسط او یا ورثه وی تلف شود یا در حفظ مال تخلف و سوء استفاده کند. در غیر این صورت چون امین است مسئولیتی در قبال تلف یا خسارت مال نخواهد داشت.
به عبارت دیگر، امین مسئول ضرر است; بدون اسراف.
5- استرداد مال به مالک واقعی. اگر ثابت شود که دیگری مالک است، باید آن را به مالک واقعی برگرداند.
تعهدns از امین
1- قبول مال امانی در صورت فسخ قرارداد.
2- پرداخت هزینه نگهداری; سپرده گذار موظف است هزینه های حفظ اموال سپرده شده را بپردازد.
نوع دیگر امانت، امانت حقوقی است که قانون به شخص اجازه حفظ آن را می دهد. مانند اشیای یافت شده که پس از پیدا شدن باید به صاحبش داده شود.
این نوع اعتماد قانونی است. زیرا قانون شخص را ملزم می کند که ملک را به صاحب آن بدهد.
انتخاب وکیل پایه یک دادگستری در زابل چگونه است؟
وکیل مواد مخدر
وکیل شخص ثالث
جرم تبانی در معاملات شخصی